“Kazdy mysli o zmienieniu swiata, ale nikt nie mysli o zmienieniu siebie.”
— Leo Tolstoy
To jedno z najczesciej cytowanych slow Tolstoja, odzwierciedlajace przekonanie dominujace w drugiej polowie jego zycia. Po Wojnie i Pokoju przezyl kryzys duchowy, ktory sklonil go do odrzucenia zorganizowanej religii, wlasnosci prywatnej i wladzy panstwowej. Wierzyl, ze reforma spoleczna bez osobistej przemiany moralnej jest hipokryzja. Probowal zyc wedlug wlasnych standardow, rezygnujac z miesa i bogactwa. Cytat ujmuje istote filozofii tolstojowskiej: jedyna rewolucja, ktora ma znaczenie, zaczyna sie wewnatrz.
Urodzil sie w jednej z najbogatszych rodzin Rosji. Trzystu trzydziestu panszczyznianow pracowalo na jego ziemi. Przegral glowny dom majatku w karty. Wrocil z wojny slawny. Napisal najdluzszego wielkiego powiescia w jakimkolwiek jezyku. Zrzekl sie praw autorskich, robil wlasne buty i oral pola razem z chlopami. Kosciol prawoslawny go ekskomunikowal. Gandhi zbudowal ruch niepodleglosciowy na jego ideach. W wieku osiemdziesieciu dwoch lat opuscil dom w srodku nocy i umarl na stacji kolejowej.